Nauka
Szkielet-zagadka sprzed 2 milionów lat. Kim był ten człowiek?
05 lutego 2026

Czy żłobek to tylko infekcje i niekończący się katar? Najnowsze badania pokazują, że wczesna socjalizacja może znacząco zwiększyć różnorodność mikrobiomu jelitowego u dzieci, co potencjalnie wzmacnia ich układ odpornościowy.
Dla wielu rodziców żłobek to przede wszystkim miejsce, gdzie dziecko „łapie wirusy”. Okazuje się jednak, że żłobek może mieć także korzystny wpływ na zdrowie dzieci. Najnowsze badanie opublikowane w magazynie Nature dowodzi, że pierwsze miesiące spędzone w grupie rówieśników dosłownie przebudowują mikrobiom jelitowy niemowląt.
Aby sprawdzić, jak wczesna socjalizacja wpływa na organizm najmłodszych dzieci, włoscy naukowcy przebadali próbki kału kilkudziesięciu niemowląt z trzech żłobków, a także ich rodzin i opiekunów. Okazało się, że przenoszenie szczepów bakterii między dziećmi jest powszechne i szybkie. Już po miesiącu pobytu w żłobku wykryto rozległą transmisję bakterii między niemowlętami w tej samej grupie, a po pierwszym semestrze udział szczepów pochodzących od innych dzieci stał się porównywalny z udziałem szczepów przekazywanych w rodzinie.
Transmisja z dziecka na dziecko nadal rosła w ciągu roku, tworząc coraz bardziej złożoną sieć transmisji, w której pojedyncze szczepy rozprzestrzeniały się w niektórych klasach.
– informują autorzy badania.
Pod koniec roku szczepy nabyte od rówieśników stanowiły blisko 40 proc. mikrobiomu dziecka, niemal dwukrotnie przewyższając te pochodzące od rodziny.
Badanie wykazało, że uczęszczanie do żłobka zwiększa różnorodność mikrobiomu. Co istotne, dzieci z rodzeństwem w domu startują z wyższą różnorodnością mikrobiomu i zyskują stosunkowo mniej nowych szczepów od rówieśników. Natomiast czynnikiem, który w największym stopniu odpowiadał za zwiększony napływ szczepów było leczenie antybiotykami. To sugeruje, że żłobek, dzięki transmisji od rówieśników, pomaga w szybkiej regeneracji mikrobiomu po antybiotykoterapii.
Wszystko to sprawia, że żłobek ma ogromny wpływ na zdrowie dzieci. Tym samym można go traktować nie jako „wylęgarnię” chorób, ale jako miejsce, gdzie dzieci „wymieniają się” bakteriami, budując bardziej zróżnicowaną florę jelitową. Z kolei zwiększona różnorodność mikrobiomu ma bezpośredni wpływ na odporność.
Transmisja mikrobiomu między dziećmi jest intensywna w pierwszym roku żłobka i wskazuje na interakcje społeczne w okresie niemowlęcym jako kluczowe czynniki rozwoju mikrobiomu niemowląt.
– podkreślają autorzy badania.
Wczesne dzieciństwo to kluczowy okres, w którym kształtuje się zarówno mikrobiom, jak i układ odpornościowy. To właśnie większa różnorodność i obecność charakterystycznych gatunków bakterii jest wiązana z większą odpornością i mniejszym ryzykiem niektórych chorób.
Oczywiście należy przy tym pamiętać, że choć pobyt w żłobku może pomagać w budowaniu silniejszego układu odpornościowego poprzez ekspozycję na „dobre” bakterie, niesie też ryzyko rozprzestrzeniania patogenów.
Badanie włoskich naukowców nie daje prostego przepisu na odporność. Pokazuje jednak, że wpływ żłobka na zdrowie dzieci jest większy niż mogłoby nam się wydawać. Z badania wynika, że wczesna socjalizacja w żłobku jest jednym z kluczowych mechanizmów dostarczania nowych, często potencjalnie korzystnych szczepów bakterii. W połączeniu z wcześniejszymi badaniami sugeruje też, że układ odpornościowy dziecka rozwija się nie tylko poprzez kontakt z patogenami, lecz także poprzez stopniowe budowanie złożonej społeczności bakterii jelitowych.
Oprócz już ustalonego wpływu na rozwój emocjonalny i poznawczy, relacje społeczne między rówieśnikami w żłobku stanowią centrum wzbogacania mikrobiologicznego w okresie niemowlęcym.
– podsumowują autorzy badania.
Przeczytaj również: Czterolatki w sieci nie dają się nabrać. Trenują sceptycyzm od małego
Dziękujemy, że przyczytałeś artykuł do końca. Jesli chcesz, możesz wesprzeć naszą pracę: