Po lekach waga wraca szybko. Konieczna zmiana stylu życia

Co naprawdę dzieje się z wagą po odstawieniu leków na otyłość?

Leki na otyłość potrafią spektakularnie obniżyć masę ciała, ale po ich odstawieniu organizm wyjątkowo szybko „odbija” w drugą stronę – wynika z najnowszej analizy opublikowanej w „British Medical Journal”.

Zespół naukowców pod kierownictwem Sama Westa z Uniwersytetu Oksfordzkiego przeanalizował dokładnie 37 badań z udziałem ponad 9300 dorosłych osób. W badaniach uwzględniono zarówno starsze jak i nowsze leki na otyłość, porównując je z programami behawioralnymi (takimi jak dieta, wsparcie dietetyczne czy aktywność fizyczna) lub brakiem leczenia. Leki stosowano średnio przez ok. 39 tygodni, a następnie obserwowano pacjentów przez kolejne 32 tygodnie. W tym czasie analizowano zmiany masy ciała oraz parametry kardiometaboliczne.

Badacze chcieli odpowiedzieć na dwa kluczowe pytania:

• jak szybko wracają kilogramy po odstawieniu farmakoterapii?
• czym różni się sytuacja osób odstawiających leki na otyłość od sytuacji osób kończących programy dietetyczno ruchowe?

W tym celu zastosowali kilka modeli statystycznych, aby oszacować tempo przyrostu wagi i czas powrotu do masy wyjściowej.

Efekt „jo-jo” po lekach

Wyniki analizy pokazują, że po przerwaniu terapii lekami na otyłość masa ciała rośnie średnio o 0,4 kg miesięcznie. Autorzy szacują, że w takim tempie pacjenci wracają do swojej wyjściowej wagi w czasie krótszym niż 2 lata.

Kluczowe okazało się porównanie z osobami, które kończą programy behawioralne. Analiza wykazała, że przyrost wagi po zakończeniu farmakoterapii był szybszy o ok. 0,3 kg miesięcznie niż po zakończeniu programów dietetyczno ruchowych. I to niezależnie od tego, ile wcześniej udało się schudnąć. To oznacza, że tempo ponownego przybierania na wadze po odstawieniu leków jest prawie cztery razy szybsze niż po rezygnacji ze zmian diety i aktywności fizycznej.

Korzyści zdrowotne też znikają

Leczenie otyłości lekami nie tylko zmniejsza masę ciała, ale także poprawia parametry zdrowotne. W badanych próbach podczas stosowania leków obserwowano wyraźną poprawę wskaźników kardiometabolicznych (takich jak poziom cukru, cholestorolu czy ciśnienie tętnicze). Problem w tym, że wraz z ponownym przybieraniem na wadze korzyści te szybko się cofają.

Szacuje się, że wszystkie markery ryzyka kardiometabolicznego powrócą do poziomu sprzed leczenia w ciągu 1,4 roku od zaprzestania przyjmowania leków

– czytamy w „British Medical Journal”.

Liczy się kompleksowe podejście

Jeden z autorów analizy, dr Sam West z Uniwersytetu Oksfordzkiego, stwierdza, że wyniki badania nie są „porażką” samych leków na otyłość, ale odzwierciedlają naturę otyłości jako przewlekłej i nawracającej choroby. Stanowią tez „sygnał ostrzegawczy przed ich krótkotrwałym stosowaniem bez bardziej kompleksowego podejścia do kontroli masy ciała”.

Szybszy powrót wagi może wynikać z tego, że osoby stosujące leki nie muszą świadomie przestrzegać rygorystycznej diety, aby schudnąć, więc kiedy przestają przyjmować lek, mogą nie wykształcić praktycznych strategii, które mogłyby pomóc im utrzymać niższą wagę

– zwraca z kolei uwagę inny z autorów badania, dr Dimitrios Koutoukidis.

Wyniki analizy opublikowanej w British Medical Journal zdają się dowodzić, że podstawą leczenia otyłości powinny być zdrowe praktyki żywieniowe i poprawa stylu życia, a farmakologia powinna być stosowane jako dodatek. W przeciwnym wypadku po zakończeniu kuracji bez odpowiedniego wsparcia dietetycznego, psychologicznego i ruchowego pacjenci bardzo szybko wracają do punktu wyjścia – zarówno pod względem masy ciała, jak i ryzyka chorób serca czy cukrzycy.

Przeczytaj również: Ograniczasz posiłki i nie chudniesz? Kalorie to nie wszystko