Misja Artemis II: start opóźniony. Co blokuje lot wokół Księżyca?

Powrót człowieka w okolice Księżyca

Artemis II to pierwszy załogowy lot w ramach programu Artemis i pierwszy od misji Apollo 17 (1972) lot ludzi w okolice Księżyca. Czteroosobowa załoga poleci na pokładzie kapsuły Orion wyniesionej przez rakietę SLS. Po starcie z Florydy statek okrąży Ziemię, następnie wejdzie na trajektorię przelotową wokół Księżyca i wróci na Ziemię, bez lądowania na powierzchni ziemskiego satelity. Cała misja potrwa 10 dni.

Od powodzenia misji Artemis II zależy, czy i kiedy możliwe będzie lądowanie astronautów na Księżycu w ramach misji Artemis III. NASA chce sprawdzić w warunkach realnego lotu, jak Orion radzi sobie z podtrzymaniem życia, komunikacją, nawigacją, a także z krytycznym etapem wejścia w atmosferę.

Misja Artemis II – start opóźniony

Pierwotnie misja Artemis II miała wystartować 6 lutego 2026 r. W styczniu przeprowadzono pełną symulację tankowania rakiety i odliczania aż do momentu tuż przed zapłonem silników. Niestety, w trakcie testów stwierdzono wyciek ciekłego wodoru w systemie tankowania. Do tego doszły takie problemy jak zamarzające kamery czy zakłócenia w komunikacji.

NASA uznała, że nie ma sensu forsować lutowego okna startowego. Zdecydowano się na dodatkową analizę danych i poprawki, a potem na drugi test. To automatycznie przesunęło najwcześniejszy możliwy termin na początek marca.

Druga próba zatankowania rakiety zakończyła się znacznie lepiej. Rakietę udało się zatankować i NASA wyznaczyła nową datę startu na 6 marca. Wydawało się, że tym razem wszystko jest na dobrej drodze. Kilkanaście godzin później pojawił się jednak nowy problem: zakłócenia w przepływie helu w rakiecie SLS.

NASA uznała, że usterka wymaga diagnostyki na poziomie, którego nie da się przeprowadzić na platformie. Dlatego podjęto decyzję o wycofaniu rakiety z wyrzutni. To oznaczało, że marcowe okno startowe przestało być realne.

Kiedy wystartuje Artemis II?

Trudno w tej chwili określić, kiedy może dojść do startu Artemis II. Mówi się o oknie kwietniowym, wskazując takie daty, jak 1, 3-6 czy nawet 30 kwietnia. Dopóki jednak inżynierowie nie rozbiorą odpowiednich elementów, nie znajdą źródła problemu i go nie rozwiążą, NASA nie ogłosi wiążącej daty startu.

To, kiedy uda się faktycznie wystartować zależy od trzech czynników:

jak szybko uda się zdiagnozować i naprawić usterkę,
czy naprawa nie ujawni kolejnych problemów wymagających dodatkowych testów,
czy pogoda i warunki na orbicie zgrają się z nowym terminarzem.

Patrząc na dotychczasowy przebieg przygotowań Artemis II, trzeba nastawić się na to, że każda kolejna usterka w newralgicznych systemach będzie skutkować raczej tygodniami niż dniami opóźnień. NASA konsekwentnie powtarza, że wyda zgodę na start dopiero wtedy, gdy będzie absolutnie przekonana o gotowości systemu.

Jak zawsze, bezpieczeństwo pozostaje naszym najwyższym priorytetem (…). Wystartujemy dopiero wtedy, gdy uznamy, że jesteśmy gotowi podjąć się tej historycznej misji.

– podkreśla szef NASA Jared Isaacman.

Start ma nastąpić z platformy LC 39B w Kennedy Space Center na Florydzie, czyli z tego samego miejsca, z którego odlatywały historyczne misje Apollo.

Astronauci czekają i trenują

Przedłużające się oczekiwanie na start misji, wpływa też na samych astronautów. Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch i Jeremy Hansen przygotowywali się do startu, jakby ten miał nastąpić w lutym. Przeszli intensywny cykl symulacji, a pod koniec stycznia rozpoczęli kwarantannę w Houston. Stamtąd mieli przenieść się na Florydę, by oczekiwać już na zgodę na start. Gdy stało się jasne, że lutowe okno odpada, załoga wyszła z kwarantanny i wróciła do „standardowego” trybu treningów.

NASA zapowiedziała, że astronauci ponownie rozpoczną kwarantannę na około dwa tygodnie przed nową datą startu, gdy ta będzie już oficjalnie zatwierdzona. Do tego czasu astronauci przeprowadzać będą symulacje procedur nominalnych i awaryjnych. Będą także ćwiczyć ewakuacje z kapsuły, lądowanie awaryjne i operacje ratunkowe. W planach maję też treningi kondycyjne.

Przeczytaj również: Zaginęła na Księżycu 60 lat temu. Dziś szuka jej AI