To nie są zwykłe skamieniałości. Tak naprawdę wyglądały dinozaury

Badania z Wyoming stały się sensacją na światową skal

Najnowsze wyniki badań dotyczące dinozaurów opublikowane w prestiżowym piśmie naukowym Science okazały się sensacją na światową skalę. Chodzi o dwie mumie Edmontozaurów – jednego młodego, a drugiego dorosłego – znalezionych na stanowisku w środkowo-wschodniej części stanu Wyoming (USA).

Szczątki tych gadów odkryto kilka lat wcześniej, ale dopiero jesienią 2025 r. paleontolog Paul Sereno i jego zespół opublikowali wyniki badań, które wstrząsnęły światem paleontologii. Ale po kolei.

Jak doszło do przełomowego odkrycia

Historia zaczęła się ponad sto lat temu. W latach 1908 i 1910 legendarny łowca skamieniałości Charles H. Sternberg natrafił w badlandach środkowo-wschodniego Wyoming na coś niezwykłego. Były to pierwsze znane „mumie” kaczodziobego dinozaura Edmontosaurus annectens, z zachowaną skórą w postaci wyraźnych odcisków. Znalezisko szybko stało się sensacją i trafiło do muzeów.

Dlaczego mumie dinozaurów z USA czekały na badania

Przełom przyszedł na początku XXI wieku. W latach 2000–2001 paleontolog Paul Sereno z University of Chicago, wraz ze studentami, wrócił w te same okolice. Korzystając z archiwalnych danych i pomocy miejscowego ranczera, zidentyfikował tzw. „mummy zone” — niewielki obszar o średnicy poniżej 10 kilometrów, gdzie wyjątkowe warunki geologiczne mogły sprzyjać zachowaniu tkanek miękkich.

To właśnie tam wydobyto dwie kolejne „mumie”: osobnika młodocianego, nazwanego „Ed Jr”., oraz dorosłego — „Ed Sr”. Ich szczątki przez lata spoczywały w magazynach i laboratoriach, czekając na moment, gdy rozwój technologii pozwoli przeprowadzić zaawansowane analizy mikroskopowe, geochemiczne i obrazowe.

Dopiero w październiku 2025 roku Sereno i jego zespół opublikowali wyniki badań.

Po raz pierwszy naukowcy zobaczyli pełną sylwetkę dinozaura

Okazało się, że nie zachowała się prawdziwa skóra, lecz niezwykle cienka — mająca mniej niż milimetr — gliniana matryca. To rodzaj naturalnej maski, uformowanej przez bakterie i minerały na powierzchni rozkładającego się ciała. Dzięki niej naukowcy mogli zobaczyć detale, które dotąd pozostawały poza zasięgiem badań: mięsisty grzebień biegnący wzdłuż szyi i grzbietu oraz rzędy przeplatających się kolców nad biodrami i ogonem.

To pierwszy raz, gdy mamy kompletny, w pełni »umięśniony« obraz dużego dinozaura, co do którego możemy być naprawdę pewni

 – powiedział starszy autor pracy Paul Sereno, profesor biologii organizmalnej i anatomii na łamach portalu UChicago.edu.

Zachowane tkanki pozwoliły odtworzyć wygląd zwierząt

Analizy paleontologiczne wykazały, że Edmontozaury posiadały:

• ciągłą strukturę biegnącą wzdłuż linii środkowej ciała, 
• zmarszczki zachowane nad klatką piersiową – co sugeruje, że dinozaur miał cienką skórę,
• każdy kolec na grzebieniu został umieszczony nad pojedynczym kręgiem i dopasowany do pozostałych,
• dolną część ciała i ogon pokryte największymi, wielokątnymi łuskami,
• większość łusek, które były jednak zaskakująco małe. Ich średnica wynosiła zaledwie 1–4 milimetrów.

Te odkrycia stanowią jedynie tło dla sukcesów badaczy. Prawdziwą ciekawostką o dinozaurach jest wygląd ich stóp, który wprawił ekspertów w osłupienie.

Kończyny zaskoczyły naukowców najbardziej

Większa z odkrytych „mumii” dinozaurów z Wyoming kryła coś, czego nikt się nie spodziewał. Na tylnych kończynach zachowały się kopyta — niemal identyczne jak u współczesnych koni. Końcówki wszystkich trzech palców były otoczone klinowatym, płaskim od spodu kopytem, idealnie przystosowanym do poruszania się po twardym podłożu.

To właśnie ten szczegół czyni znalezisko prawdziwym przełomem. Do tej pory żadne szczątki hadrozaurów nie pozwalały na tak precyzyjne odtworzenie budowy kończyn dolnych.

W tych mumiach dinozaurów o kaczym dziobie zachowało się tak wiele niesamowitych »pierwszych razów« – najwcześniejsze udokumentowane kopyta u kręgowca lądowego, pierwszy potwierdzony gad kopytny oraz pierwsze czworonożne zwierzę kopytne z odmienną postawą kończyn przednich i tylnych

– dodał prof. Sereno.

Więcej ciekawych informacji na temat zwierząt znajdziesz również na naszym kanale YouTube.

Znalezisko otwiera nowe możliwości dalszych badań

Te odkrycia zmieniają obraz Edmontosaurus z nudnej „krowy kredy” w zwierzę z imponującymi kopytami. A paleontolodzy liczą, że to nie ostatnie odkrycie we Wyoming i nie ostatnia przełomowa analiza.

Warto przeczytać: Takiego miejsca świat jeszcze nie widział.16 tys. śladów dinozaurów

NOWE i archiwalne wydania kwartalnika HOLISTIC NEWS:

Udanych zakupów!
Księgarnia Holistic News