Nowa teoria grawitacji bez ciemnej energii. Przełomowe badanie

Tajemniczy składnik kosmosu, którego nikt nie widział

Pod koniec lat 90. XX wieku astronomowie dokonali szokującego odkrycia: Wszechświat nie tylko się rozszerza, ale robi to coraz szybciej. Oczekiwano, że po Wielkim Wybuchu ekspansja powinna stopniowo zwalniać pod wpływem grawitacji, przyciągającej materię do siebie. Zamiast tego, dane z obserwacji supernowych pokazały, że tempo ekspansji rośnie. To zjawisko, znane jako przyspieszona ekspansja Wszechświata, postawiło naukowców przed ogromnym problemem.

Tradycyjne modele kosmologiczne, oparte na ogólnej teorii względności Einsteina, przewidują, że ekspansja powinna spowalniać. Aby wyjaśnić zaobserwowane zjawisko, fizycy wprowadzili koncepcję ciemnej energii – hipotetycznej formy energii wypełniającej przestrzeń i działającej odpychająco. Choć ciemna energia miałaby stanowić nawet ok. 70% zawartości Wszechświata, nikt nie wie czym ona w istocie jest i skąd się bierze. To czyni ją jedną z największych tajemnic współczesnej fizyki.

Nowa teoria grawitacji

Teraz międzynarodowy zespół fizyków proponuje jednak alternatywę: pokazuje, że przyspieszoną ekspansję wszechświata można wyjaśnić bez odwoływania się do ciemnej energii. Rewolucyjne wyniki ustaleń naukowców z Centrum Technologii Kosmicznych i Mikrograwitacji (ZARM) na Uniwersytecie w Bremie oraz Uniwersytetu Transylwanii w Braszowie ukazały się w październiku 2025 roku w „Journal of Cosmology and Astroparticle Physics”.

Nowa teoria grawitacji opiera sią na rozszerzeniu ogólnej teorii względności Einsteina, znanym jako grawitacja Finslera. W klasycznej teorii Einsteina grawitacja wynika z krzywizny czasoprzestrzeni, która jest symetryczna i nie zależy od kierunku. W grawitacji Finslera czasoprzestrzeń jest opisana w bardziej skomplikowany sposób i uzależniona jest od kierunku i prędkości. To szersze podejście umożliwia dokładniejsze modelowanie efektów grawitacyjnych pochodzących od gazów.

Gdy naukowcy dokonali obliczeń z uwzględnieniem modelu Finslera, okazało się, że nowe równania przewidują przyspieszoną ekspansję Wszechświata w próżni, bez potrzeby wprowadzania dodatkowych założeń, w tym ciemnej energii.

Nowe spojrzenie na Wszechświat

To ekscytujący sygnał, że możemy być w stanie wyjaśnić przyspieszoną ekspansję Wszechświata bez ciemnej energii, opierając się na uogólnionej geometrii czasoprzestrzeni. Ta otwiera zupełnie nowe możliwości lepszego zrozumienia praw natury w kosmosie

– podkreśla, cytowany przez magazyn Phys.org, Christian Pfeifer, fizyk z ZARM.

Odkrycie, opublikowane w październiku 2025 roku, otwiera drzwi do nowego spojrzenia na Wszechświat. Jeśli nowa teoria grawitacji się potwierdzi, może się okazać, że przyspieszenie Wszechświata jest po prostu efektem lepszego zrozumienia grawitacji, a nie ukrytej siły. To z kolei potencjalnie otworzy nowe ścieżki do zrozumienia ewolucji kosmosu.

Przeczytaj również: Einstein jednak nie miał racji. Spór fizyków rozstrzygnięty