Myślisz, że jesz zdrowo? Ten składnik przyczynia się do Parkinsona

Paradoks „zdrowej” diety. Pestycydy a choroba Parkinsona

Dla dobrego zdrowia sięgamy po zboża, warzywa i owoce. Najnowsze badania naukowe pokazują jednak, że taka dieta — choć uznawana za zdrową — może pośrednio sprzyjać rozwojowi groźnych chorób. Nie chodzi o same produkty, lecz o pestycydy obecne w teoretycznie wartościowej żywności.

Jaki jest wpływ pestycydów na zdrowie?

Pestycydy to substancje chemiczne powszechnie stosowane w rolnictwie. Wykorzystuje się je do ochrony upraw przed szkodnikami i chorobami, aby ograniczyć straty w plonach. W teorii ich użycie ma więc zapewniać bezpieczeństwo żywnościowe. W praktyce jednak coraz częściej okazuje się, że mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia człowieka.

Jak podaje portal Gov.pl, pestycydy mogą negatywnie wpływać na niemal cały organizm, powodując:

• alergie i nadwrażliwości u dzieci,
• problemy z płodnością,
• zaburzenia hormonalne, 
• uszkodzenia nerek, wątroby i układu nerwowego,
• ostre zatrucie – wymioty, bóle głowy, problemy z oddychaniem, 
• zwiększone ryzyko powstawania nowotworów.

Co więcej, jak czytamy w czasopiśmie Springer Nature Link, działanie pestycydów prowadzi także do rozwoju choroby Parkinsona.

Przełomowe badanie: od pola do ludzkiego mózgu

Aby zbadać tę zależność, naukowcy — m.in. z Uniwersytetu Kalifornijskiego oraz Uniwersytetu w Pittsburghu — przeprowadzili szczegółowe badanie. Skupili się na działaniu chloropiryfosu, jednej z substancji wykorzystywanych w nawozach i środkach ochrony roślin.

W tym celu przeanalizowali dane mieszkańców trzech rolniczych hrabstw w kalifornijskiej Dolinie Centralnej. Badaniem objęto 829 osób chorujących na Parkinsona oraz 824 zdrowych ochotników. Następnie sprawdzono, w jakim stopniu uczestnicy byli narażeni na kontakt z chloropiryfosem na przestrzeni ostatnich 30 lat życia.

Wyniki nie pozostawiają wątpliwości.

Im większe natężenie pestycydów, tym wyższe ryzyko zachorowania

Wyniki okazały się jednoznaczne. Osoby mieszkające na terenach, gdzie pestycydy stosowano w dużym natężeniu, były obciążone znacznie wyższym ryzykiem zachorowania na chorobę Parkinsona. Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby rosło nawet 2,5-krotnie w porównaniu z osobami narażonymi w mniejszym lub minimalnym stopniu.

To jednak nie wszystko.

Naukowcy zauważyli, że najsilniejsze powiązanie między ekspozycją na pestycydy a rozwojem choroby Parkinsona pojawiało się na 10–12 lat przed postawieniem diagnozy. Odkrycie to potwierdza znaną charakterystykę schorzenia, którego pierwsze — często utajone — objawy mogą rozwijać się nawet przez dekadę, zanim dojdzie do jego klinicznego rozpoznania.

Ludzie, myszy i ryby – różne grupy, ten sam efekt

Aby potwierdzić tę zależność, eksperci przeprowadzili również testy na myszach i rybach. Oba gatunki poddano działaniu chloropiryfosu, a uzyskane wyniki okazały się zbliżone do tych obserwowanych u ludzi. Związek stosowany w nawozach uszkadzał komórki mózgowe odpowiedzialne za rozwój choroby Parkinsona.

Wniosek płynący z obszernego badania jest prosty.

Chloropiryfos — składnik chemiczny obecny w pestycydach — bezpośrednio przyczynia się do rozwoju choroby Parkinsona zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. To właśnie dlatego tak istotne jest ograniczanie spożycia produktów, które mogą zawierać wysokie stężenia tych substancji.

Nie jest to jednak takie łatwe.

Czy da się ochronić przed pestycydami?

Wprawdzie w Polsce i Unii Europejskiej zakazano używania chloropiryfosu – właśnie przez jego negatywny wpływ na zdrowie. Mimo to Polacy nadal mają z nim do czynienia. Skąd to ryzyko?

Źródłem problemu jest import żywności – przede wszystkim zbóż – z krajów, w których stosowanie tego pestycydu jest wciąż dozwolone lub podlega znacznie łagodniejszym regulacjom. Przykładem jest tu Ukraina, jeden z kluczowych dostawców zboża do Polski. To m.in. właśnie ukraińskie zboże jest skażone pestycydami.

Właśnie dlatego tak ważna jest świadoma ochrona przed negatywnym wpływem pestycydów na nasze zdrowie. 

Więcej treści na temat zdrowia znajdziesz na naszym kanale na YouTube.

Jak skutecznie ograniczyć przyjmowanie szkodliwych substancji?

Aby zminimalizować narażenie na pestycydy w diecie, warto wprowadzić kilka prostych zasad:

1. Dokładnie myj i obieraj owoce oraz warzywa.
2. Wybieraj produkty ekologiczne z certyfikowanych upraw.
3. Kupuj bezpośrednio od zaufanych, lokalnych rolników.
4. Stosuj filtry do wody pitnej.
5. Dbaj o zdrowie jelit – sprawny mikrobiom pomaga w neutralizacji toksyn.

Nie należy jednak rezygnować z owoców i warzyw. Odpowiednio przygotowane, stanowią one fundament zdrowej diety, a ich korzyści zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko.

Warto przeczytać: Nadzieja dla chorych na Parkinsona. Koniec codziennych tabletek