Zmiany w prawie spadkowym. Łatwiej unikniesz podatku

Jak łatwo było stracić ulgę podatkową

Dla wielu spadkobierców kontakt z urzędem skarbowym kończył się nieprzyjemnym zaskoczeniem. Brak zgłoszenia w terminie oznaczał utratę ulgi i konieczność zapłaty podatku, często mimo dobrej wiary. Nowe przepisy mają temu zapobiec i wreszcie uwzględniają realne sytuacje życiowe.

Co do zasady członkowie najbliższej rodziny spadkodawcy lub darczyńcy są zwolnieni z podatku od spadków i darowizn. Warunkiem zwolnienia jest jednak zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jeden dzień spóźnienia i podatek był nieunikniony

Do tej pory oznaczało to, że nabywcy majątku od najbliższej rodziny musieli zgłosić nabycie w ciągu 6 miesięcy, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku. Jeśli spóźnili się choćby o jeden dzień, bezpowrotnie tracili prawo do zwolnienia. Przepisy nie przewidywały realnej możliwości przywrócenia terminu. Nie miało przy tym znaczenia, czy brak zgłoszenia w terminie był zawiniony przez podatnika, czy nie.

Problemy powodował nie tylko brak możliwości przywrócenia terminu np. w przypadku choroby lub nieświadomości, ale także brak precyzyjnych przepisów co do momentu powstania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy w przypadku nabycia spadku lub darowizny powstawał w chwili przyjęcia majątku (np. z momentem śmierci spadkodawcy). To oznaczało, że spadkobierca musiał zgłosić nabycie w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy od daty przyjęcia spadku, nawet jeśli nie miał jeszcze formalnych dokumentów potwierdzających prawo do dziedziczenia.

Nowe prawo daje spadkobiercom więcej czasu

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadza bardziej elastyczne i przyjazne dla podatników zasady, realnie zwiększając ochronę interesów spadkobierców. Nowe przepisy jasno określają termin na złożenie zeznania podatkowego. W przypadku dziedziczenia obowiązek ten powstaje dopiero z chwilą formalnego potwierdzenia nabycia spadku przez sąd lub notariusza. Tym samym podatnicy zyskują więcej czasu na złożenie zeznania podatkowego.

Jeszcze większe znaczenie dla ochrony interesów spadkobierców może mieć wprowadzenie możliwości przywrócenia 6-miesięcznego terminu zgłoszenia nabycia majątku od członków najbliższej rodziny. Po 7 stycznia, jeśli spadkobierca lub obdarowany uprawdopodobni, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy (np. w wyniku choroby), termin do złożenia zgłoszenia zostanie na jego wniosek przywrócony i zachowa zwolnienie z podatku.

Kto skorzysta na zmianach od stycznia

Nowe przepisy dotyczą nie tylko spadków i darowizn nabytych po 7 stycznia 2016 r. O przywrócenie terminu na złożenie zgłoszenia będzie można wnioskować także wtedy, gdy nabycie spadku lub darowizny nastąpiło przed 7 stycznia 2026 r., ale 6-miesięczny termin na zgłoszenie nabytego majątku nie upłynął do tego dnia.

Przeczytaj również: Dziedziczą nie marzenia, lecz koszmar. System zostawia dzieci same