Wpływ temperatury na mózg. Jak ciepło działa na ciało i psychikę

Pierwotny zmysł ciepła

Temperatura jest jednym z naszych najstarszych zmysłów. Ciepło jest jednym z najwcześniejszych sygnałów ochrony – odczuwamy je w łonie matki, podczas wczesnej opieki oraz zawsze, gdy ktoś nas przytula. Utrzymuje nas przy życiu, a jednocześnie pomaga czuć się sobą. Badając, jak mózg interpretuje ciepło i zimno, możemy zacząć rozumieć, w jaki sposób ciało kształtuje umysł.

– powiedziała dr Laura Crucianelli, jedna z autorek badania, cytowana przez portal Neurosciencenews.com.

Wpływ temperatury na mózg

Dlatego badacze z University of Pavia oraz Queen Mary University of London przeprowadzili analizę wpływu temperatury na mózg. Sprawdzili, jak ten mechanizm działa w praktyce. Odkryli, że zwykły uścisk wzmacnia poczucie przynależności do własnego ciała. Odpowiedź na pytanie, dlaczego tak się dzieje, znaleźli głęboko pod skórą.

Wyniki analiz jasno pokazują, że temperatura odczuwana na skórze nie jest wyłącznie sygnałem fizjologicznym. To istotny komunikat wysyłany przez ciało do mózgu, ponieważ dotyk wpływa także na psychikę. Ma znaczenie dla naszego poczucia tożsamości, emocji oraz zdrowia psychicznego.

Jak dotyk wpływa na psychikę?

Schemat jest prosty. Zimą marzną dłonie, wchodzisz do ciepłego pomieszczenia i po chwili czujesz wyraźną zmianę. Organizm reaguje natychmiast. To moment, w którym sygnały z ciała stają się szczególnie intensywne. Eksperci nazywają to termocepcją, czyli zdolnością odczuwania zmian temperatury skóry. To proces wykraczający poza samo poczucie „posiadania” ciała.

Dzięki niemu czujemy się bardziej obecni i świadomi siebie. Wzrasta poczucie osadzenia w rzeczywistości. Dlatego po serdecznym uścisku wiele osób odczuwa wyraźne uspokojenie i bezpieczeństwo, jakby wszystko było na właściwym miejscu.

Kiedy ciepło daje bezpieczeństwo

Wyniki opublikowane w czasopiśmie naukowym Trends in Cognitive Sciences wykraczają poza ramy laboratoryjnej ciekawostki. Mogą mieć realne znaczenie dla rozwoju psychiatrii i neurologii. Zaburzona świadomość ciała często towarzyszy stanom lękowym, traumie, depresji oraz zaburzeniom odżywiania.

Osoby doświadczające takich trudności opisują je jako poczucie oderwania od własnego ciała. Badania pokazują wyraźny związek między problemami z odczuwaniem temperatury a osłabionym poczuciem przynależności do siebie. Zjawisko to obserwuje się szczególnie u osób po udarze mózgu oraz u pacjentów z anoreksją.

Temperatura w terapii

Praca z bodźcami sensorycznymi może być jednym z kierunków terapii. Wszystko przez to, że wyniki badań międzynarodowego duetu naukowców wykraczają poza psychologię. Jeśli eksperci lepiej zrozumieją, jaki jest wpływ temperatury na mózg, będą mogli w przyszłości:

usprawnić rehabilitację neurologiczną;
pomóc w zaprojektowaniu bardziej naturalnych i dopasowanych do wymogów ciała protez;
opracować nowe ścieżki terapii, które będą oparte na regulacji sensorycznej.

Wpływ temperatury na mózg a emocje

To tylko prawdopodobny scenariusz rozwoju, nie wyznaczony kierunek działań. Mimo to może stać się punktem startowym dla szerszych i bardziej perspektywicznych odkryć. Rezultaty prac naukowców przypominają, że zwykłe proste przytulenie przypomina nam, że jesteśmy częścią wspólnoty. Zaciera granice naszego „ja” na poczet „my”. To nie tylko gest, lecz biologiczny reset, który mamy dosłownie na wyciągnięcie ramion.

Warto przeczytać: Dlaczego nie widzisz własnego nosa? Twój mózg montuje film