Tłusty przysmak chroni mózg. Czeka nas zmiana diety?

Ochrona przed demencją

Naukowcy z Uniwersytetu w Lund przyjrzeli się jaki związek z demencją ma nasza dieta. Badanie objęło ponad 27 tys. osób, które w momencie włączenia do projektu miały średnio 58 lat. Na początku zebrano od uczestników szczegółowe dane o diecie, w tym o spożyciu różnych rodzajów nabiału. Następnie obserwowano ich przez ok. 25 lat, sprawdzając, u kogo w tym czasie rozwinęła się demencja.

Kluczowe wnioski okazały się zaskakujące. Osoby jedzące dziennie co najmniej 50 g sera o wysokiej zawartości tłuszczu (powyżej 20% tłuszczu) miały o 13 proc. niższe ryzyko demencji ogółem w porównaniu z osobami jedzącymi mniej niż 15 g sera dziennie. 16 proc. niższe ryzyko demencji wystąpiło z kolei u osób spożywających co najmniej 20 g pełnotłustej śmietany (powyżej 30 proc. tłuszczu) dziennie.

Tłusty ser obniża ryzyko demencji

Przy większym spożyciu pełnotłustego sera odnotowano też niższe o 29 proc. ryzyko demencji naczyniowej. Natomiast jedzenie niskotłuszczowego sera, niskotłuszczowej śmietany, mleka, jogurtów i masła nie wiązało się ani z wyraźnym obniżeniem, ani ze zwiększeniem ryzyka demencji.

Nasze badania wskazują, że osoby, które jadły więcej sera o wysokiej zawartości tłuszczu, miały nieco niższe ryzyko wystąpienia demencji w późniejszym życiu.

– podkreśla współautorka badania, Emily Sonestedt.

Tłusty nabiał nie jest szkodliwy?

Autorzy zaznaczają, że jest to badanie obserwacyjne, co ogranicza możliwość wyciągania wniosków przyczynowo skutkowych. Nie dowodzi więc jednoznacznie, że ser stanowi ochronę przed demencją. Z pewnością podważa jednak tezę, że tłusty nabiał jest szkodliwy dla mózgu.

Przez dekady eksperci zalecali diety niskotłuszczowe, by chronić serce i unikać otyłości. Tłuszcze nasycone z nabiału były demonizowane jako czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, które z kolei łączą się z demencją.

Tymczasem szwedzkie badanie sugeruje, że niektóre produkty bogate w tłuszcz nasycony – jak ser i śmietana – mogą wiązać się z niższym ryzykiem demencji. Może to być efekt witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (jak A, D, E) czy bioaktywnych peptydów. To kwestionuje dogmat, że niskotłuszczowy nabiał jest zawsze lepszy. Zwłaszcza, ze produkty „odtłuszczone” nie wykazały tu wyraźnej przewagi.

Podobne wyniki na cały świecie

Podobne wyniki przyniosły wcześniejsze badania w innych krajach. Badanie przeprowadzone w Japonii w latach 2019-2022 wykazało, że spożywanie sera co najmniej raz w tygodniu wiązało się z niższym o 24 proc. ryzykiem demencji. Inne japońskie badania nie wykazały jednak związku między spożywaniem nabiału a demencją, co może wynikać z niskiego ogólnego spożycia nabiału w Azji.

Długookresowe badanie przeprowadzone w Finlandii pokazało z kolei, że wyższe spożycie sera obniżało ryzyko demencji o 28 proc. Nie dotyczyło to jednak wszystkich produktów mlecznych, co częściowo współgra ze szwedzkim wynikiem. Kluczowe dla ochrony przed demencją mogą być bowiem konkretne typy nabiału, a nie „nabiał” ogólnie.

Podobne wyniki przyniosła też analiza brytyjska, która wykazała, że spożycie sera raz w tygodniu obniżało ryzyko demencji o 19 proc. W tym przypadku efekty również zależały od typu produkty, a przy bardzo wysokim spożyciu różnice zanikały.

Nabiał wraca do łask

Wyniki szwedzkiego badania doskonale korespondują z zaleceniami prof. Grażyny Cichosz, która do lat promuje w Polsce dietę bogatą w tłuszcze zwierzęce, szczególnie te pochodzące z nabiału. Jej zalecenia stoją w opozycji do wieloletnich trendów żywieniowych, które demonizowały tłuszcze nasycone i zachęcały do produktów niskotłuszczowych. Zamiast tego, prof. Cichosz podkreśla korzyści z pełnotłustego nabiału, takiego jak masło, śmietana, sery dojrzewające czy pełne mleko. Jej zdaniem są one kluczowe dla zdrowia, w tym profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, nowotworów, otyłości i cukrzycy.

Kim jest prof. Cichosz?

Prof. Grażyna Cichosz, emerytowana profesor technologii żywności z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, specjalizuje się w technologii mleczarstwa i opiera swoje tezy na analizie setek publikacji naukowych. Krytykuje hipercholesterolową hipotezę miażdżycy, twierdząc, że została ona wymyślona, by promować tańsze oleje roślinne i margaryny kosztem naturalnych tłuszczów zwierzęcych.

Według niej, obecne zalecenia żywieniowe „nie mają nic wspólnego z profilaktyką zdrowia”. Zamiast tego, zachęca do codziennego spożywania pełnotłustego nabiału. Jej zdaniem tłuszcz mlekowy jest „najzdrowszym tłuszczem w naszej diecie”. W kontekście mózgu wskazuje, że niektóre frakcje tłuszczu mlecznego są „naturalnym budulcem mózgu” i przypisuje ich niedoborowi m.in. „demencję starczą”. Silnie wiąże też niskie spożycie nabiału i tradycyjnych tłuszczów zwierzęcych z epidemią chorób cywilizacyjnych, w tym schorzeń neurologicznych.

Czeka nas zmiana zaleceń żywnościowych?

Jeśli wyniki szwedzkiego badania się potwierdzą, może to oznaczać zmianę zaleceń żywieniowych i promocję umiarkowanego spożycia pełnotłustego nabiału zamiast ścisłego unikania tłuszczów. Co istotne, dla osób bez genetycznego ryzyka Alzheimera, ser mógłby stać się elementem diety zapewniającej ochronę przed demencją. W konsekwencji mogłoby to zmniejszyć epidemię tej choroby. Prognozuje się bowiem, że do 2050 roku dotknie ona aż 152 mln osób.

Część ekspertów ostrzega jednak przed nadmiernym hurraoptymizmem i radzi poczekać na potwierdzenie tych wyników w innych badaniach. Zalecają przy tym zachowanie umiaru i ostrzegają przed „nadmiarem czegokolwiek”. Kluczem do dobrego zdrowia jest bowiem zbilansowana dieta, jakość spożywanej żywności i zdrowy styl życia. Przed każdą zmiana diety warto też skonsultować się ze specjalistą. To co będzie zdrowe dla jednych, niekoniecznie musi być bowiem dobre dla innych.

Przeczytaj również: Choroba Parkinsona zaczyna się w jelitach. To nie mózg jest pierwszy

Zapraszamy do: ksiegarnia.holitic.news

Życzymy udanych zakupów!
Redakcja