Jak motywować dziecko do nauki? Liczy się to, co słyszy po ocenie

Jedno „dobrze” to za mało

Wyobraź sobie zwykłą lekcję. Dziecko podnosi rękę, odpowiada na pytanie, a nauczyciel zamiast suchego „dobrze” lub „źle” mówi coś więcej: „Widzę, że się bardzo postarałeś, szczególnie ta część zadania dobrze ci wyszła. Tu możesz jeszcze popracować w taki sposób…”. Albo: „Masz do tego talent, ale żeby było jeszcze lepiej, warto zwrócić uwagę na…”. Takie rzeczy już się dzieją w wielu polskich szkołach, choć wciąż jeszcze zbyt rzadko. Zbyt rzadko, bo jak wskazują najnowsze badania – takie chwile w życiu dziecka mają dla niego ogromne znaczenie.

Dziesięciolatki częściej dostrzegają wsparcie

Naukowcy z trzech chińskich uczelni przeanalizowali dane 65 612 uczniów. w wieku 10 i 15 lat. Przyjrzeli się trzem rodzajom informacji zwrotnej od nauczycieli: pochwałom za mocne strony, wskazaniu rzeczy do poprawy oraz konkretnym wskazówkom, jak się uczyć lepiej. Sprawdzali, jak to wszystko wpływa na umiejętności społeczne i emocjonalne dzieci.

Wyniki badań nad edukacją pokazały zaskakująco złożony obraz. Jedna z wyraźnych różnic związana była z wiekiem uczniów – 10-latki i 15-latki odbierały słowa nauczyciela w zupełnie inny sposób. Do tego doszły różnice związane z płcią, pochodzeniem (czy dziecko jest imigrantem) oraz wynikami w czytaniu i matematyce.

Relacja z nauczycielem też ma znaczenie

Młodsi uczniowie częściej czują, że dostają dobrą informację zwrotną od nauczyciela i przeżywają ją mocniej niż nastolatki. Dzięki takim opiniom lepiej rozwijają się emocjonalnie. Są bardziej wytrwałe w zadaniach, lepiej regulują nastroje, łatwiej nawiązują kontakty, są bardziej otwarte na nowe rzeczy i potrafią skuteczniej współpracować. Co istotne, każdy rodzaj informacji zwrotnej działa pozytywnie, choć nie zawsze tak samo skutecznie.

Jak motywować dziecko? Konkret bez pustych pochwał

Jak czytamy w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym ECNU Review of Education dzięki konkretnej, zwrotnej opinii nauczyciela, dziecko czuje się rozumiane, szanowane, jak również doceniane. A to tworzy głębszą relację z nauczycielem, tym samym staje się ona cennym wsparciem rozwoju emocjonalnego ucznia.

Podobne wyniki badań nad edukacją pojawiają się coraz częściej. Już od wielu lat profesor John Hattie, jeden z najbardziej znanych badaczy edukacji na świecie, pokazuje w swoich obszernych analizach, że dobra, merytoryczna informacja zwrotna należy do najskuteczniejszych narzędzi w nauczaniu. Jak pisze naukowiec, ma ona bardzo wysoki wpływ na wyniki uczniów. Inne badania nad programami rozwijającymi umiejętności społeczno-emocjonalne (tzw. SEL) potwierdzają, że gdy dzieci czują się wspierane przez nauczycieli, poprawia się nie tylko ich samopoczucie, ale też relacje z rówieśnikami i chęć do nauki. To ważna wskazówka, jak motywować dziecko.

O co zapytać po szkole

Ale to również cenna wskazówka dla rodziców, nie tylko nauczycieli. We wrześniu, gdy nowy rok szkolny ruszy pełną parą, warto czasem usiąść z dzieckiem i zapytać: „Jak dziś nauczyciel zareagował na Twoją pracę? Co Ci powiedział? Jak się wtedy czułeś?”.

Codzienne, życzliwe i konkretne uwagi od nauczyciela dla ucznia to jedna z najprostszych rzeczy, które mogą realnie pomóc dziecku. Nie tylko poprawić stopnie, ale wesprzeć rozwój emocjonalny dzieci. Mowa o: poczuciu własnej wartości, nauce radzenia sobie z porażkami i lepszym funkcjonowaniu w grupie. W świecie, w którym tak dużo mówi się o zdrowiu psychicznym młodych ludzi, takie pozornie zwykłe szkolne interakcje mogą mieć mogą mieć znaczenie dla codziennego funkcjonowania dziecka.

Warto przeczytać: Nauczyciele na skraju wytrzymałości. Dlaczego mają już dość?