Osobowość a wybór kariery: to dlatego szef wydaje się groźny

Osobowość a wybór kariery: stereotyp jest prawdziwy?

Naukowcy z Singapuru i Stanów Zjednoczonych postanowili sprawdzić, czy osobowość może kierować ludzi ku konkretnym zawodom. Nie chodziło o proste etykiety, ale o subtelne zależności. Rozbili mroczną triadę na siedem mniejszych cech. I wtedy obraz stał się wyraźniejszy. Okazało się, że osoby z cechami mrocznej triady – narcyzmem, makiawelizmem i psychopatią – naturalnie ciągną do ról przywódczych. Zwłaszcza w biznesie, polityce i prawie.

Badanie przeprowadzono na ponad 600 studentach amerykańskiego uniwersytetu. Naukowcy postanowili sprawdzić, jak osobowość i wybór kariery łączą się ze sobą. Najpierw zbadali ich cechy osobowości, a dwa tygodnie później – zainteresowania zawodowe. Te ostatnie badacze pogrupowali w siedem kategorii: od nauk o zdrowiu i technologii, przez kreatywną ekspresję, po wpływ i pracę z naturą. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Personality and Individual Differences.

Psychopatia: trzy oblicza, trzy ścieżki

W psychopatii wyodrębniono trzy cechy. Każda z nich wiąże się z innymi zainteresowaniami zawodowymi.

Osoby z cechą określaną jako boldness (śmiałość) – czyli zachowujące spokój w obliczu presji, naturalnie wpływowe – częściej interesowały się naukami o zdrowiu. To zawody takie jak medycyna, ratownictwo, pielęgniarstwo.

Z kolei meanness (złośliwość) – niska empatia, wrogość – korelowała z zainteresowaniem technologią oraz praktyczną, mechaniczną pracą. Osoby o takich skłonnościach interesowały się takimi dziedzinami jak inżynieria, rzemiosło czy naprawy.

Natomiast disinhibition (brak zahamowań) – impulsywność – wiązała się z kreatywną ekspresją (sztuka, design) oraz z zawodami praktycznymi.

Makiawelizm: poglądy i taktyki

Makiawelizm podzielono na poglądy (cyniczne spojrzenie na ludzką naturę) i taktyki (skłonność do manipulacji). Osoby o makiawelicznych poglądach wykazywały zainteresowanie rolami przywódczymi – tam, gdzie liczy się perswazja i władza.

Osoby utożsamiające się z makiawelicznymi taktykami były bardziej zainteresowane kreatywną ekspresją oraz pracą z naturą (na świeżym powietrzu, ze zwierzętami). Co ważne, obie grupy makiawelików – niezależnie od tego, czy chodzi o poglądy, czy taktyki – wyraźnie unikały zawodów skoncentrowanych na ludziach, takich jak pomoc społeczna czy edukacja.

Narcyzm: uwielbienie i rywalizacja

Narcyzm, napędzany potrzebą podziwu i rywalizacją, wiązał się z zainteresowaniem wpływem (influence) oraz kreatywną ekspresją. Dla narcyza liczy się bycie widzianym i docenianym – czy to jako lider, czy jako artysta.

Co z tego wynika?

Większość z badanych mrocznych cech łączyła się z pociągiem do wpływu. To znaczy: do ról, w których kluczowa jest perswazja, władza, przewodzenie innym. Badanie nie mówi, że osoby z mroczną triadą koniecznie trafiają do biznesu, polityki czy prawa, lecz raczej, że ich osobowość dobrze do tych dziedzin pasuje.

Należy jednak pamiętać, że związek między osobowością a wyborem kariery nie oznacza, że każdy lider ma mroczne cechy. Badanie oparto na grupie studentów, nie na pracujących profesjonalistach. To, co deklarują jako zainteresowanie, nie musi przekładać się na rzeczywiste wybory karier w przyszłości. I choć obraz wyłaniający się z badań może rodzić ciekawe wnioski, z pewnością nie powinien zachęcać do diagnozowania osób ze swego otoczenia w miejsce normalnej komunikacji i współpracy z nimi.

Przeczytaj także: Co robi z nami noc. Tak może wpływać na naszą osobowość