Cukier w diecie dzieci: skutki mogą ujawnić się po latach

Cukier w diecie dziecka. Skutki mogą pojawić się po latach

Wielu rodziców przykłada dużą wagę do tego, jak odżywia się ich dziecko. Pilnują, by jadło wystarczająco dużo, nie unikało warzyw i nie sięgało zbyt często po słodycze. Myślą przy tym zwykle o jego zdrowiu w najbliższych miesiącach, a nie o tym, co będzie za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. Tymczasem to, co dziecko je w pierwszych latach życia, może wpływać na jego zdrowie także w dorosłości. Szczególną uwagę warto w tym kontekście zwrócić na cukier.

Badanie opublikowane w Translational Psychiatry wskazuje, że cukier w diecie dziecka może wiązać się z większym ryzykiem depresji i zaburzeń lękowych w późniejszym życiu.

Naukowcy z Uniwersytetu Surrey przyjrzeli się pierwszym 1000 dniom życia, czyli okresowi obejmującemu ciążę i dwa pierwsze lata życia dziecka. Pomogła im w tym historia. Po II wojnie światowej cukier w Wielkiej Brytanii był racjonowany, a ograniczenia zniesiono dopiero w 1953 roku. Część uczestników badania rozpoczynała więc życie w warunkach ograniczonej dostępności cukru, a część – już po zniesieniu racjonowania.

Nowy numer już w sprzedaży:

Lekcja z powojennej Wielkiej Brytanii

Badacze przeanalizowali dane ponad 46 tys. uczestników projektu UK Biobank urodzonych w latach 1951–1956. Sprawdzili, jak często w późniejszym życiu rozpoznawano u nich depresję i zaburzenia lękowe. Różnice okazały się wyraźne. U osób objętych racjonowaniem cukru przez całe pierwsze 1000 dni życia takie diagnozy stawiano w dorosłości rzadziej. W porównaniu z grupą nieobjętą ograniczeniami na początku życia względne ryzyko rozpoznania depresji było u nich niższe o 29 proc., a zaburzeń lękowych – o 33 proc.

Znaczenie miał przy tym czas trwania ograniczeń. Niższe ryzyko rozpoznania depresji i zaburzeń lękowych odnotowano także u osób objętych racjonowaniem cukru przez znaczną część pierwszych 1000 dni życia. Podobnych różnic nie stwierdzono, gdy ograniczenia dotyczyły wyłącznie okresu płodowego lub kończyły się w pierwszym półroczu po urodzeniu. Wyniki sugerują więc, że znaczenie może mieć nie tylko dieta matki w ciąży, lecz także żywienie dziecka po narodzinach.

Mamy nadzieję, że osoby, które zapoznają się z tym badaniem, dostrzegą, że na samopoczucie i zdrowie psychiczne (zwłaszcza lęk) w późniejszym życiu może wpływać dieta w pierwszych 1000 dniach życia

– powiedziała w rozmowie z serwisem PsyPost prof. Nophar Geifman.

Słodkie napoje wpływają na samopoczucie nastolatków

Związki między spożyciem cukru a zdrowiem psychicznym badano również u dzieci i nastolatków. W 2026 roku w Journal of Human Nutrition and Dietetics ukazała się metaanaliza, której autorzy zebrali wyniki badań dotyczących nastolatków. W większości z nich częstsze sięganie po słodzone napoje wiązało się z większym ryzykiem zaburzeń lękowych.

Związek z objawami depresyjnymi opisali z kolei autorzy badania opublikowanego w 2022 roku we Frontiers in Nutrition. Przeanalizowali oni dane ponad 1,3 tys. dzieci i nastolatków z Pekinu. Ci, którzy wypijali co najmniej jedną porcję słodzonego napoju dziennie, częściej wykazywali objawy depresyjne niż ci, którzy nie spożywali takich napojów.

Wyniki dają do myślenia

Żadne z tych badań nie dowodzi, że cukier spożywany w dzieciństwie prowadzi bezpośrednio do depresji lub zaburzeń lękowych. Na zdrowie psychiczne wpływa wiele czynników – od genów, przez warunki życia, po relacje i doświadczenia. Prof. Geifman zaznacza również, że pierwsze 1000 dni nie przesądzają o wszystkim. Późniejsze wybory żywieniowe także mogą wpływać na zdrowie.

Wyniki układają się jednak w spójny obraz. Ilość cukru, którą dziecko spożywa na co dzień, może mieć znaczenie nie tylko dla jego zębów czy masy ciała. Przekłada się też na jego samopoczucie w kolejnych latach. Dlatego cukier w diecie najmłodszych warto rozpatrywać w dłuższej perspektywie. To, co dziecko je dziś, może odbić się na tym, jak będzie się czuło, gdy dorośnie.

Przeczytaj również: Nowa mapa smaku ujawnia sekrety cukru. To może zmienić naszą dietę