Prawda i Dobro
Mózg dziecka uczy się zagrożenia. Skutki widać po latach
10 września 2026

Polscy młodzi chłopcy chętniej szukają wsparcia psychicznego i nie wstydzą się prosić o pomoc. Tak wynika z najnowszych badań. Mimo to wciąż są obszary, w których tradycyjne postrzeganie kobiet i mężczyzn nie zmienia się od lat.
Jak postrzegasz bycie mężczyzną? – mniej więcej takie pytanie otrzymało ponad 450 polskich nastolatków, którzy wzięli udział w badaniu. W ten sposób naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego i UiT The Arctic University of Norway chcieli dowiedzieć się, jak nastolatkowie postrzegają męskość, role płciowe i z czym wiąże się deklarowana przez nich rola ojca.
Okazuje się, że wielu młodych chłopców wciąż łączy męskość z byciem silnym, twardym i odpowiedzialnością. W rozmowach wielu z nich odrzucało za to stereotyp, że mężczyzna nie powinien pokazywać emocji.
Według nich tłumienie uczuć szkodzi psychice, a prośba o pomoc nie jest „niemęska”. Niektórzy badani sądzą, że różnice między kobietami a mężczyznami są nad wyraz przesadzone i ludzi powinno się oceniać po cechach charakteru, a nie przez pryzmat płci. Ważna w badaniu była relacja ojca i syna.
Jak czytamy w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym Current Psychology, większe zaangażowanie ojców w wychowanie synów, wiązało się z bardziej tradycyjnym postrzeganiem męskości przez młodych chłopców. Mowa tu o unikaniu wszystkiego, co „kobiece” i podkreśleniu „twardości” mężczyzny. Jednocześnie było u nich widać większe przejawy tzw. życzliwego seksizmu.
To forma dyskryminacji, która polega na przekonaniu, że kobiety są słabsze od mężczyzn, lecz przedstawiona w taki sposób, aby wyglądała na troskę lub nawet komplement. Przykładem jest przekonanie, że kobiety należy chronić oraz otaczać opieką. Z pozoru brzmi miło, ale w praktyce tylko pogłębia nierówności. Skąd się to u nich bierze?
Takie przekonanie wiąże się z męskimi normami. Poczucie bycia twardym powoduje życzliwy seksizm, dominacji – wrogi seksizm. Przez to im bardziej ktoś wierzy, że płcie są różne pod kątem natury, tym łatwiej przyjmuje tradycyjne męskie role. Takie przekonania mogą sprzyjać silniejszym postawom seksistowskim wobec kobiet i dziewcząt.
Badania rozszerzono nie tylko o odpowiedzi nastolatków, ale też specjalistów: pracowników socjalnych, psychologów, a także terapeutów. Część ekspertów wskazywała, że niektórzy dorośli mężczyźni są zdezorientowani i coraz trudniej odnajdują się w zmieniających się oczekiwaniach społecznych.
Eksperci zwracali też uwagę na rosnącą gotowość części mężczyzn do szukania pomocy. Dla niektórych momentem przełomowym bywa zostanie ojcem. W dzisiejszych czasach o wiele chętniej uczestniczą w życiu dzieci, nawet po rozwodzie i częściej domagają się opieki naprzemiennej.
Rezultaty pracy polskich i norweskich naukowców sugerują, że stereotyp prawdziwego mężczyzny stopniowo się zmienia. Chłopcy chcą szukać wsparcia psychicznego, kiedy tego potrzebują i nie uważają tego za niemęskie. Istnieje jednak silnie zakorzeniony wizerunek mężczyzny jako twardego i odpowiedzialnego, także za kobiety, co ma miejsce w naszej kulturze od dawna. To z kolei może sprzyjać utrwalaniu paternalistycznych i seksistowskich postaw wobec kobiet.
Warto przeczytać: Samotni i wściekli. Kryzys męskości widać w sieci
Dziękujemy, że przyczytałeś artykuł do końca. Jesli chcesz, możesz wesprzeć naszą pracę: