Jak zaakceptować siebie? Pułapki szukania uznania u innych

Marilyn Monroe i głód aprobaty

Gdyby żyła, Marylin Monroe obchodziłabym w czerwcu swoje 100 urodziny. Miała talent, urodę, sławę, uwielbienie tłumów, a mimo tego była osobą bardzo samotną i nieszczęśliwą. Całe życie walczyła ze swoimi lękami, obawą przed odrzuceniem, niezaspokojonym pragnieniem bliskości, którego w żaden sposób nie potrafiła nasycić.

Ciągle, i bez końca szukała akceptacji, ponieważ nigdy nie czuła jej dosyć ze strony innych. Nie była w stanie uwierzyć w siebie a jej wiecznie zaniżone poczucie własnej wartości doprowadziło ją do samobójstwa.

Na ile portret tej ikony kina oddaje symbolicznie kondycję współczesnego człowieka, który często dąży do akceptacji ze strony innych za wszelką cenę? Kultura obrazu, filtry nagminnie stosowane w social mediach, lajkowanie „lubię to” i głód uznania – coraz częściej wyznaczają kierunek życia, szczególnie u młodych ludzi.

Dlaczego mamy problemy z zaakceptowaniem siebie takich, jakimi jesteśmy i docenienia swoich zalet oraz nie umiemy z wyrozumiałością podejść do swoich słabości? Dominujący w internecie pęd ku uwielbieniu i dążenie do podziwu, tylko utrwalają kulturę narcystyczną. Staje się ona okrutną pułapką dla współczesnego człowieka. Jak temu zaradzić?

Marylin Monroe to doskonały przykład, jak trudno odpowiedzieć na pytanie jak zaakceptować siebie, gdy całe życie szuka się aprobaty u innych.

Na poziomie emocjonalnym osoby nadmiernie poszukujące akceptacji często doświadczają wewnętrznego napięcia. Towarzysza im refleksje w rodzaju: „Co oni o mnie pomyślą?”, „Muszę wszystkich zadowolić”, „Jeśli ktoś mnie skrytykuje, to znaczy, że jestem niewystarczająca”, „Moja wartość zależy od tego, czy inni mnie lubią”.

Paradoks polega na tym, że im bardziej człowiek zabiega o uznanie innych, tym bardziej może tracić kontakt z własnymi potrzebami, przekonaniami i autentycznością. Zdrowa samoocena opiera się na umiejętności przyjmowania zarówno aprobaty, jak i jej braku, bez uzależniania od nich poczucia własnej wartości.

Subtelne maski lęku przed odrzuceniem

Nadmierne szukanie uznania u innych może przejawiać się na wiele sposobów; często bardzo subtelnych. Nie chodzi tu o naturalną potrzebę bycia lubianym. Tę posiada każdy człowiek. Chodzi o sytuację, w której poczucie własnej wartości zaczyna niemal całkowicie zależeć od opinii innych osób. I w której moim nastrojem sterują opinie i reakcje innych ludzi.

Zrozumienie własnych schematów to pierwszy krok, by nauczyć się jak zaakceptować siebie bez uzależniania od opinii innych.

Typowym przejawem szukania nadmiernej akceptacji są trudności w odmawianiu, czyli w praktyce mówienie „tak”, mimo że chce się powiedzieć „nie”. Z obawy przed rozczarowaniem innych. Również silna potrzeba pochwał i komplementów oznacza częste szukanie potwierdzenia, że zrobiło się coś dobrze lub że jest się wystarczająco dobrym.

Charakterystyczną postawą dla osób szukających wiecznego potwierdzenia swojej wartości w oczach innych jest także lęk przed krytyką. Nawet niewielka uwaga może być odbierana bardzo osobiście i długo rozpamiętywana. Nieustanne przepraszanie nawet za rzeczy, za które nie ponosi się odpowiedzialności czy dostosowywanie swoich poglądów i zachowań do otoczenia jest motywowane lękiem przed odrzuceniem lub próbą uniknięcia potencjalnego konfliktu.

Nowy numer już jest!

Pułapka emocjonalnego narkotyku

Marylin Monroe wielokrotnie podkreślała w udzielanych wywiadach, że dobre samopoczucie pojawiało się u niej kiedy była chwalona i kiedy inni okazywali jej sympatię. Z czasem feedback ze strony fanów, współpracowników, znajomych stał się jej narkotykiem…

Jej stan psychiczny regularnie się pogarszał kiedy tylko pojawiał się brak zainteresowania jej osobą. Ponieważ to to wywoływało u niej smutek lub niepokój, że coś zaniedbała. Że nie jest taka jak by tego inni chcieli.

Takie nastawienie do otoczenia prowadziło do uzależnienia nastroju od reakcji innych ludzi i warunkowało jej własne poczucie wartości. Aby wypaść jak najlepiej przed innymi całe życie walczyła o swój wizerunek, ciągłe zastanawiając się, jak jest odbierana przez otoczenie.

Zrozumieć własne granice to krok do wiedzy jak zaakceptować siebie

Amerykańska ikona stylu może stanowić dla wielu współczesnych ludzi pewien punkt odniesienia. I zmuszać do refleksji na ile my sami, w dzisiejszej kulturze i wśród panujących trendów, nie popadamy w podobne schematy co największe gwiazdy czy współcześni celebryci?

Szczególnie wielu młodych ludzi ulega nieustająco presji porównywania się z innymi. To prowadzi do oceniania własnej wartości przez pryzmat cudzych sukcesów, osiągnięć czy opinii. Zamiast skupiać się na tym, co ja robię dobrze, jakie cele sobie wyznaczam i wyrozumiałym okiem patrzeć także na swoje chwile słabości, wielu ludzi popada w kompleksy i surową samoocenę.

Psychologowie wskazują, że jeśli pojawia się poczucie winy w momencie, w którym stawiamy granice innym ludziom, to jest to jeden z pierwszych sygnałów żeby zastanowić się nad swoją postawą.

Wyznaczanie granic – zarówno sobie jak i innym – jest przejawem troski o siebie i dbaniem o własne potrzeby. A nie egoizmem, jak to się często nam wydaje.

Osoby popadające w zależność od opinii wydawanej przez otoczenie, wykazują także trudności w podejmowaniu samodzielnych decyzji. Efektem tego jest ciągłe pytanie innych o radę i potrzebowanie ich potwierdzenia. Bo samemu nie potrafią wziąć odpowiedzialności za swoje wybory.

Warto też zapytać: jak często nadmiernie angażujemy się w pomaganie innym kosztem siebie? Takie podejście bierze się z przekonania, że trzeba być potrzebnym, aby zasłużyć na miłość i uznanie. Niestety, rodzi to zagrożenia budowania toksycznych relacji z innymi ludźmi, w których ofiarą zazwyczaj stajemy się my sami.

Konfrontacja z własnymi demonami

Walka z własnymi demonami nie jest łatwym zadaniem. Warto jednak mieć świadomość problemu, z jakim się mierzę, a następnie szukać konstruktywnych rozwiązań. Ograniczenie nadmiernej potrzeby akceptacji nie polega na tym, by przestać przejmować się innymi ludźmi. Chodzi raczej o to, aby ich opinia była jednym z wielu źródeł informacji o sobie, a nie fundamentem własnej wartości.

Dla osób szukających wiecznej aprobaty u innych dominujący jest silny lęk przed odrzuceniem. Przekłada się on na unikanie sytuacji, w których można spotkać się z dezaprobatą lub krytyką. Czasami może więc warto podejść z większą otwartością, ciekawością. I nawet jako eksperyment potraktować podjęcie się jakiegoś zadania, które pierwotnie mnie przeraża?

Uważność i wolność od cyfrowych filtrów

Uświadomienie sobie swoich schematów oznacza także większą uważność w obserwacji swoich reakcji: w jakich sytuacjach szczególnie potrzebuję aprobaty? Czy dzieje się tak w pracy, w relacjach, w mediach społecznościowych, wobec autorytetów? Samo rozpoznanie wzorca jest już ważnym krokiem do przodu.

Konieczne jest także wyjście ze swojej bańki poprzez tolerowanie chwilowego dyskomfortu. Kiedy człowiek przestaje zabiegać o aprobatę – może w naturalny sposób pojawić się pustka, lęk, poczucie winy. Jednakże z czasem te emocje słabną, więc warto dać sobie czas, przeczekać, być cierpliwym.

Wychodzenie ze swojej wygodnej, aczkolwiek trującej strefy komfortu, widać także w umiejętności oddzielania swojej wartości od swoich osiągnięć i opinii innych. To, że ktoś cię skrytykował lub nie pochwalił, nie oznacza, że jesteś mniej wartościową osobą.

Dlatego pomocne okazuje się budowanie wewnętrznego źródła poczucia swojej wartości bez porównania się do innych. W mediach społecznościowych zazwyczaj oglądamy starannie wyselekcjonowane fragmenty z cudzego życia, obrobione przez liczne filtry.

Wewnętrzny głos podpowie jak zaakceptować siebie

Lepiej praktykować autentyczność, która pozwala człowiekowi na bycie niedoskonałym, daje przestrzeń do popełniania błędów czy wyrażania niepopularnych, ale swoich własnych opinii. Nawet jeśli inni tego nie zauważą czy nie docenią, to warto pochwalić samego siebie i docenić wysiłek, na który się zdobyłem. Po to, by być sobą nawet w tych małych krokach.

Oczywistym pozostaje fakt, że niemożliwe jest zadowolenie wszystkich dookoła. Uleganie złudzeniu, że im więcej będę się starać to osiągnąć, tym lepiej będę się czuła, to okrutna pułapka psychologiczna. Może ona być tragiczna w skutkach.

Najważniejsze jest aby żyć w zgodzie z samym sobą. Oraz aby budować w sobie poczucie, że jestem wystarczająco dobra nawet wtedy kiedy nie wszyscy mnie lubią, doceniają i okazują mi sympatię.

Ostatecznie odpowiedź na pytanie jak zaakceptować siebie sprowadza się do jednego: żyć w zgodzie ze sobą, nie z oczekiwaniami innych. A przy wykonywaniu codziennych czynności warto pytać siebie: „Czy robię coś dlatego, że naprawdę tego chcę, czy po to, by ktoś mnie polubił?”, „Jaką decyzję podjęłabym, gdybym nie bała się oceny innych?” „Czy wymagam od siebie bycia dobrą w tym co robię, czy lubianą przez wszystkich?”

Przeczytaj także: Dobra rada czy ukryty atak? Różnicę zdradza sposób krytyki