Zaskakujące wspomnienia młodych ludzi. Inne niż sądzą dorośli

Jakie są wspomnienia młodych ludzi

Zespół naukowców z Uniwersytetu w Zurychu chciał sprawdzić, jak młodzi ludzie postrzegają najważniejsze momenty swojego życia. Badaczy interesowało, czy częściej wskazują dobre doświadczenia, czy raczej trudne momenty czasu dzieciństwa i dorastania

Do eksperymentu zaangażowali ponad 1400 młodych osób, które obserwowano przez lata. Uczestnicy badania odpowiadali na pytania mając odpowiednio 15, 17, 20 i 24 lata. Zadanie było proste: mieli opisać swoje najistotniejsze chwile z życia. Po wnikliwej analizie z użyciem metod przetwarzania języka naturalnego (NLP) psycholodzy odkryli, że aż 83 proc. odpowiedzi ankietowanych miało pozytywny, budujący charakter.

Najważniejsze bywają zwykłe dni

Te dobre wspomnienia młodych rzadko dotyczyły wielkich wydarzeń. Znacznie częściej były to codzienne sprawy: zdany egzamin, nowa przyjaźń, udany wyjazd czy poprawa samopoczucia. Jak wynika z badań psychologicznych, dorastanie w oczach nastolatków i młodych dorosłych składało się głównie z małych, ale ważnych kroków naprzód.

Innymi słowy, młodzi spośród wszystkich ważnych doświadczeń z czasów dzieciństwa i dojrzewania wybierali do opisu właśnie te, które pozytywnie wpłynęły na ich życie. Jak czytamy w artykule opublikowanym w czasopiśmie Journal of Child Psychology and Psychiatry najchętniej opowiadali o edukacji i nauce zawodu. Ten temat pojawiał się wyjątkowo często i dotyczył niemal połowy wszystkich opisanych przez młodych ludzi wspomnień.

Szkoła, przyjaźń, pierwszy krok w dorosłość

Na dalszej pozycji uplasowały się relacje międzyludzkie: przyjaźnie oraz związki romantyczne. Pojawiały się też wspomnienia dotyczące rozwoju osobistego, dobrego samopoczucia, wyprowadzki z domu i kwestie związane ze zdobywaniem samodzielności, a także odbytych podróży.

Nie znaczy to jednak, że pytani przez naukowców młodzi ludzie nie opisywali trudnych doświadczeń. Wprost przeciwnie, przywoływali także trudne momenty życiowe. Niektórzy wskazali na utratę kogoś bliskiego, konflikty i rozstania. Co istotne, te doświadczenia życiowe nie pozostawały bez echa i miały wpływ na ich zdrowie psychiczne.

Trudne chwile najmocniej wiążą się z lękiem

Ci, którzy podzielili się ważnymi i zarazem trudnymi momentami ze swoich wspomnień, często mieli wyższe nasilenie objawów lęku i depresji, a jednocześnie rzadziej wspominali o dobrych doświadczeniach z życia. Jak sami autorzy badania psychologicznego młodych podkreślają, analiza ma charakter wyłącznie obserwacyjny. Przez to nie można jednak określić, jaka jest dokładna zależność między opisywanymi wydarzeniami, a stanem psychicznym tych osób.

Po kilku latach zmienia się całe życie

Długoterminowe badanie, pozwoliło pokazać, jak zmieniały się priorytety wśród dorastającej młodzieży, choć akurat w tym przypadku wyniki nie są zaskakujące. Okazuje się, że 15-latkowie interesowali się głównie przyjaciółmi, szkołą i czasem wolnym. Z czasem większy nacisk stawiali między innymi na pracę, związki i zakładanie rodziny, a także na samodzielne życie.

Młodych trzeba najpierw wysłuchać

Dotychczasowe prace naukowe skupiały się przede wszystkim na zbadaniu i opisaniu tego, co dzieje się złego w życiu młodego człowieka: traum, stresu, czy przemocy. O wiele rzadziej naukowcy pytali przedstawicieli młodych pokoleń, jakie oni momenty w życiu uważają za najważniejsze.

To badanie daje dorosłym ważną lekcję

Najważniejsze w tym badaniu jest to, jak bardzo zmienia ono nasz obraz dorastania. Okazuje się, że gdy dajemy młodym ludziom głos i pytamy, co naprawdę zapamiętali jako najważniejsze, nie słyszymy opowieści pełnych dramatów i kryzysów, choć te oczywiście się pojawiają. Zamiast tego dostajemy bogatą mozaikę codziennych, ale głęboko znaczących dobrych chwil: pierwszego poczucia „dam radę” po zdanym egzaminie, wieczoru, w którym nowa przyjaźń okazała się bardzo prawdziwa, niezwykłego wyjazdu do innego kraju, czy chwili, w której lepiej zaczęli sobie radzić z emocjami.

Na podstawie tych analiz można wyciągnąć też wniosek, że dobrego zdrowia psychicznego młodzieży nie zbudujemy wyłącznie w gabinetach terapeutów i programach prewencyjnych skierowanych przeciwko lękowi czy depresji. Niezwykle ważne są te pozornie zwykłe chwile, w których młody człowiek jednak czuje: „idę do przodu”, „jestem ważny dla kogoś”, „dam radę” albo „to ma sens”.

W czasach, w których całkiem słusznie, tak dużo mówi się o kryzysie zdrowia psychicznego nastolatków, to wnosi rzadką, optymistyczną perspektywę. Przypomina, że młodzi ludzie nie są tylko ofiarami presji i wyzwań. Są przede wszystkim aktywnymi twórcami swojego życia i gdy pytać ich o to, co naprawdę się liczy, bardzo często pokazują nam jego jasną stronę.