Nowy numer Holistic News 4/2026. Edukacja, praca i AI

Nowy numer Holistic News: szkoła uczy, ale czy pozwala myśleć?

Edukacja otwiera najważniejszą część tego wydania. Michał Dziuda w tekście otwierającym numer stawia sprawę szerzej niż w kategoriach programu, ocen czy wyników egzaminów. Szkoła jest jednym z miejsc, w których rozstrzyga się przyszłość społeczeństwa, bo to właśnie tam młodzi ludzie uczą się nie tylko wiedzy, lecz także sposobu patrzenia na świat i innych ludzi.

Do tego samego pytania prowadzi rozmowa z prof. Ryszardem Szubartowskim, wychowawcą 126 laureatów ogólnopolskiej olimpiady informatycznej. Z jego doświadczenia wynika, że sama wiedza nie wystarcza. Uczeń potrzebuje również czasu, żeby szukać własnego rozwiązania, popełnić błąd i spróbować jeszcze raz. Właśnie w tym procesie rodzi się samodzielność, której nie da się zastąpić kolejną porcją informacji.

Dziś sprawa jest jeszcze bardziej aktualna. Sztuczna inteligencja potrafi w kilka sekund rozwiązać zadanie, napisać tekst czy znaleźć odpowiedź. Problem przesuwa się więc na poziom, na którym nie da się rozwiązać samym dostępem do technologii: trzeba wiedzieć, o co zapytać, rozpoznać błąd i ocenić, czy otrzymana odpowiedź rzeczywiście ma sens. Im łatwiej zdobyć informację, tym większego znaczenia nabiera umiejętność myślenia.

Nowy numer już w sprzedaży:

Szkolna nauka, rynek pracy i oczekiwania młodych

Ta zmiana nie kończy się wraz z maturą ani na uniwersyteckim dyplomie. Wchodząc na rynek pracy, młodzi ludzie coraz częściej przekonują się, że wykształcenie jest dopiero początkiem. Potrzebne są doświadczenie, praktyczne umiejętności i możliwość sprawdzenia się w sytuacjach, których nie da się przećwiczyć wyłącznie na zajęciach.

Dlatego granica między nauką a pracą zaczyna się zacierać. Studia mogą być miejscem zdobywania nie tylko wiedzy, lecz także pierwszych doświadczeń zawodowych. A to prowadzi do szerszego pytania: czego właściwie potrzebujemy, żeby dobrze wejść w dorosłość, skoro zawody, technologie i wymagania pracodawców zmieniają się szybciej niż kiedyś?

Od szkolnej ławki do globalnej rywalizacji

Odpowiedź ma znaczenie nie tylko dla pojedynczego człowieka. Wykształcenie stało się jednym z zasobów, o które konkurują całe państwa. Naukowcy, lekarze, inżynierowie i inni specjaliści mogą decydować o przewadze gospodarczej równie mocno jak kapitał czy surowce.

Dla Polski oznacza to bardzo konkretne pytanie: co dzieje się z ludźmi, których sama wykształciła? Jeśli znajdują lepsze warunki rozwoju za granicą, wraz z nimi wyjeżdżają wiedza, doświadczenie i część potencjału, który miał pracować na przyszłość kraju.

Z tej perspektywy łatwiej spojrzeć również na europejską politykę. W numerze pojawia się temat pozycji Niemiec w Unii Europejskiej, ich polityki energetycznej oraz relacji z innymi państwami. Współczesna Europa jest układem wielu interesów, w którym przewaga gospodarcza nie zawsze wystarcza. Potrzebne są jeszcze sojusze, negocjacje i umiejętność przekonania innych do własnego stanowiska.

AI, hazard i samotność. Granice ludzkiej sprawczości

W tym miejscu temat wraca do pojedynczego człowieka. Bo niezależnie od tego, czy decyzję podejmuje państwo, pracodawca czy uczeń, coraz częściej musi on wybierać spośród możliwości, których wcześniej nie było.

Sztuczna inteligencja jest najbardziej widocznym przykładem. Może oszczędzać czas i ułatwiać pracę, ale może też sprawić, że coraz więcej decyzji zaczniemy oddawać w ręce systemów, których działania nie zawsze rozumiemy. Wraz z wygodą pojawia się więc pytanie o granice własnej odpowiedzialności.

Nowy numer Holistic News: od szkoły do relacji

Podobne napięcia, choć w zupełnie innych sytuacjach, pokazują pozostałe tematy numeru. Jest tu historia uzależnienia od hazardu, jest kodokushi, czyli zjawisko samotnej śmierci w Japonii, jest wreszcie refleksja nad umiarem i sposobem, w jaki układamy własne życie.

To różne historie, ale wszystkie dotyczą człowieka próbującego zachować wpływ na własne życie. Raz pomaga mu wiedza, innym razem doświadczenie albo bliskość drugiego człowieka. Czasem jednak właśnie tego brakuje.

Dlatego jesienny numer Holistic News zaczyna się od szkoły, ale szybko prowadzi dalej: do pracy, gospodarki, technologii i relacji. Bo pytanie o to, czego uczymy człowieka, jest zarazem pytaniem o to, jakim człowiekiem będzie, kiedy przyjdzie mu samodzielnie podejmować decyzje.

Nowy numer Holistic News jest dostępny w salonach EMPiK oraz w księgarni internetowej Holistic News.

Przeczytaj także: Dobry nauczyciel to za mało. Ekspert z Singapuru o tym, czego potrzebuje szkoła